Instrukcja obsługi

CZYTANKA

Wszystko, co trzeba wiedzieć, żeby prowadzić z dzieckiem naukę czytania — od pierwszego uruchomienia po odczytanie statystyk.

01

Co to właściwie jest

Gra do nauki czytania po polsku, działająca w przeglądarce. Prowadzi dziecko przez sześć poziomów — od pojedynczych sylab do płynnego czytania trzyzdaniowych tekstów. Za każdą poprawną odpowiedź dziecko dostaje żeton, a po uzbieraniu ustalonej liczby — kupon do wydrukowania na wspólne wyjście na ulubiony posiłek.

Cztery rzeczy, które warto wiedzieć od razu:

  • Nie ma limitu czasu ani kar. Żadnych timerów, żadnego odliczania. Błąd nie odbiera punktów — po drugiej próbie gra po prostu pokazuje poprawną odpowiedź i idzie dalej.
  • Każde dziecko ma własne konto. Osobne żetony, osobne ustawienia, osobne statystyki. Wybór gracza to pierwszy ekran.
  • Wszystko jest edytowalne. Materiał do czytania leży w zwykłym pliku tekstowym, który możesz rozbudować.
  • Nic nie wychodzi na zewnątrz — poza jednym wyjątkiem: trybu mikrofonowego, który wysyła nagranie do usługi rozpoznawania mowy. O tym w sekcji 06.
02

Uruchomienie

Na iPadzie — jako aplikacja

To najlepszy sposób dla dziecka. Wymaga, żeby gra stała pod adresem https://.

  1. Otwórz adres gry w Safari (na iOS tylko Safari to potrafi — Chrome nie).
  2. Kliknij ikonę Udostępnij — kwadrat ze strzałką w górę.
  3. Wybierz Dodaj do ekranu początkowego, potem Dodaj.

Zyskujesz pełny ekran bez paska adresu (dziecko nie wyjdzie przypadkiem na inną stronę), własną ikonę, działanie bez internetu — i, co najważniejsze, dużo trwalszy zapis postępu. Safari czyści dane zwykłych stron po kilku tygodniach nieużywania; aplikacji dodanej do ekranu głównego nie rusza.

Warto dołożyć

Dostęp nadzorowany (Ustawienia → Dostępność → Dostęp nadzorowany). Potrójne kliknięcie przycisku bocznego blokuje iPada w jednej aplikacji, dopóki nie podasz kodu. Dziecko nie wyjdzie z gry, nawet jeśli spróbuje.

Na komputerze — z folderu

Kliknij dwa razy w START.command. Otworzy się okno Terminala i gra w przeglądarce. Terminal zostaw otwarty podczas grania — zamknięcie go kończy grę.

Przy pierwszym uruchomieniu macOS może zaprotestować, że plik pochodzi od niezidentyfikowanego dewelopera. Kliknij go wtedy prawym przyciskiem → OtwórzOtwórz.

Można prościej, ale

Da się też otworzyć index.html zwykłym dwuklikiem. Wszystko zadziała poza synchronizacją między urządzeniami i trybem mikrofonowym — przeglądarka blokuje jedno i drugie dla plików otwieranych wprost z dysku.

03

Konta dzieci

Pierwszy ekran to pytanie „kto dzisiaj czyta?". Dziecko klika swój awatar i od razu jest w swojej grze — z własnymi żetonami, własną tacą i własnymi ustawieniami.

Ekran wyboru gracza: dwa kafelki z awatarami — lis o imieniu Adaś i panda o imieniu Zosia — oraz kafelek z plusem do dodania kolejnego dziecka.
Ekran wyboru gracza. Pod imieniem widać dorobek: łączną liczbę zdobytych żetonów i sumę gwiazdek z poziomów. W prawym dolnym rogu status synchronizacji, w lewym — koło zębate do panelu rodzica.

Dodanie dziecka

  1. Przytrzymaj ⚙️ przez sekundę. Przytrzymaj, nie kliknij — właśnie po to, żeby dziecko nie weszło tam przypadkiem.
  2. Wybierz Dodaj dziecko.
  3. Wpisz imię i wybierz awatar. Imię pojawi się w zdaniach do czytania i na kuponie.

Postęp na dwóch urządzeniach

Jeśli gra stoi na hostingu z PHP, w panelu rodzica jest sekcja Synchronizacja. Kliknij Wylosuj klucz, a potem wpisz ten sam klucz na drugim urządzeniu. Od tej chwili iPad i komputer widzą tych samych graczy i ten sam postęp — dziecko może zagrać rundę na jednym i dokończyć na drugim.

Klucz rodziny działa jednocześnie jako login i hasło; nie ma osobnych kont ani maili. Wylosowany klucz ma kilkanaście przypadkowych znaków, więc nikt go nie zgadnie.

Bez synchronizacji też jest dobrze

Gdy nie ma pliku api.php albo nie wpiszesz klucza, w rogu widnieje „📱 Tylko to urządzenie". Gra działa normalnie — po prostu każde urządzenie prowadzi własny licznik.

04

Ekran po ekranie

Cała gra to siedem ekranów. Dziecko potrzebuje trzech pierwszych.

Ekran startowy dziecka: awatar lisa, imię Adaś, dwa duże kafelki GRAJ i MOJA TACA, licznik 38 żetonów i pasek postępu do nagrody.
Ekran dziecka. Dwie duże decyzje i nic więcej. Pasek pokazuje, ile żetonów zostało do kuponu — dziecko widzi cel, nie musi go pamiętać.
Lista sześciu poziomów z ikonami, nazwami i gwiazdkami; poziom czwarty wyróżniony zieloną ramką jako podpowiadany.
Wybór poziomu. Wszystkie sześć jest zawsze odblokowanych — w gorszy dzień można swobodnie cofnąć się do łatwiejszego, bez poczucia porażki. Gwiazdki liczą ukończone rundy, zielona ramka podpowiada, gdzie warto dziś zacząć.
Ekran podsumowania rundy z ikoną prezentu, wynikiem dziewięć na dziesięć, odblokowaną nagrodą i paskiem postępu.
Koniec rundy. Wynik, zdobyte żetony i — jeśli akurat padł próg — nowa pozycja odblokowana na tacy. Stąd jednym kliknięciem wraca się do gry albo kończy sesję.
Drobiazg, który dużo daje

Kropki u góry ekranu w trakcie gry pokazują, ile zadań zostało do końca rundy. Dziecko przez cały czas wie, kiedy będzie koniec — a to jedna z tych rzeczy, które najbardziej obniżają napięcie.

05

Sześć typów zadań

Gra sama miesza typy w obrębie rundy. Nie musisz ich wybierać — decydujesz tylko o trybie sprawdzania (sekcja 06), a on ustala, które typy wchodzą do gry.

Zadanie „Przeczytaj”: obrazek kropli wody i wielki napis WODA, w którym sylaba WO jest czarna, a DA zielona. Pod spodem przyciski Posłuchaj, Dobrze i Jeszcze raz.
Przeczytaj. Sylaby są na przemian w dwóch kolorach — to pomaga dziecku zobaczyć wyraz jako złożony z kawałków, zamiast literować. Klikasz ✅ Dobrze albo 🔁 Jeszcze raz; na komputerze działają skróty spacja i R.
Zadanie „Który to wyraz?”: duży obrazek frytek i trzy przyciski z wyrazami do wyboru.
Który to wyraz? Obrazek plus trzy wyrazy podobnej długości. Dziecko robi to samo — dobry sposób, żeby dać mu chwilę przerwy od czytania na głos.
Zadanie „Ułóż wyraz po kolei”: obrazek kanapki, trzy puste pola i rozsypane klocki z sylabami KA, NAP, KA.
Ułóż wyraz. Klocki-sylaby trzeba klikać po kolei. Każda kliknięta sylaba jest wymawiana na głos, a na końcu lektor czyta cały wyraz — dziecko słyszy, jak kawałki składają się w całość.
Zadanie „Jakiego wyrazu brakuje?”: zdanie z luką „ADAŚ JE ______.” i trzy wyrazy do wyboru.
Uzupełnij zdanie. Poziom 5 i wyżej. Sprawdza nie samo odczytanie, ale czy dziecko rozumie, o czym czyta. Imię dziecka wchodzi do zdań automatycznie.

Pozostałe dwa typy to Posłuchaj i wskaż (lektor mówi sylabę, dziecko wybiera z trzech — poziom 1) oraz Pytanie do tekstu (trzy zdania i pytanie o treść — poziom 6).

Przy każdym zadaniu jest przycisk 🔊 Posłuchaj. Dziecko może usłyszeć wzór, zanim samo spróbuje — i warto je do tego zachęcać, zwłaszcza na nowym poziomie.

06

Cztery tryby sprawdzania

To najważniejsze ustawienie w całej grze. Zmieniasz je w panelu rodzica, osobno dla każdego dziecka.

Mieszany

Część zadań dziecko robi samo klikając, część czyta na głos i Ty potwierdzasz.

Kiedy: domyślny. Dobry na co dzień — utrzymuje uwagę i daje przerwy od mówienia.

Rodzic potwierdza

Same zadania „przeczytaj na głos". Ty klikasz ✅ albo 🔁.

Kiedy: gdy pracujecie nad płynnością. Najskuteczniejszy tryb, wymaga Twojej obecności przy dziecku.

Dziecko samo

Wyłącznie zadania z klikaniem — żadnego czytania na głos.

Kiedy: gdy potrzebujesz kwadransa dla siebie, a dziecko chce pograć.

Mikrofon

Gra słucha przez mikrofon i sama ocenia. Obok zawsze jest ✓ Zalicz do ręcznej akceptacji.

Kiedy: raczej później, jako urozmaicenie — patrz ostrzeżenie niżej.

O trybie mikrofonowym szczerze

Rozpoznawanie mowy gubi się przy wolnej albo niewyraźnej wymowie i potrafi odrzucić wyraz przeczytany poprawnie. To dokładnie ten rodzaj niesprawiedliwości, który zniechęca dziecko do dalszej gry. Na początku nauki tryb „rodzic potwierdza" jest po prostu lepszy. Mikrofon warto włączyć później, kiedy czytanie jest już płynne i pomyłka maszyny nie zaboli.

Jeśli mimo to chcesz go używać — oto gdzie działa:

PrzeglądarkaMikrofonUwagi
Safari na iPadzie i iPhonieDziałaod iOS 14.5
Safari na macOSDziałaod wersji 14.1
Chrome (Windows, macOS, Linux)Działaod wersji 25
Chrome na AndroidzieDziała
FirefoxNie działawyłączone domyślnie
EdgeNie działa

Trzy warunki muszą być spełnione naraz: adres https:// (dwuklik w plik z dysku nie wystarczy), udzielona zgoda na mikrofon oraz internet.

Prywatność

Rozpoznawanie zwykle nie odbywa się na urządzeniu — nagranie idzie do usługi rozpoznawania mowy (w Chrome do Google, w Safari do Apple). Skoro chodzi o głos dziecka, warto o tym wiedzieć. Tryb „rodzic potwierdza" działa offline i nie wysyła nigdzie niczego.

Znane ograniczenie: Safari potrafi po pierwszym rozpoznaniu zamilknąć i nie zgłosić ani wyniku, ani błędu. Gra ma na to zabezpieczenie — po dziewięciu sekundach sama przerywa nasłuch i odblokowuje przycisk, więc nigdy się nie zatnie.

07

Nagrody i kupon

System nagradza na czterech poziomach naraz — od natychmiastowego po odległy. To celowe: dziecko dostaje coś teraz, a jednocześnie widzi, po co warto wracać jutro.

  1. Żeton ⭐ — natychmiast po każdej poprawnej odpowiedzi.
  2. Kolekcja na tacy — dwanaście pozycji odblokowywanych za łączną liczbę zdobytych żetonów. Raz zdobyte, zostają na zawsze.
  3. Pasek postępu — widoczny na ekranie startowym i na tacy.
  4. Kupon do druku — po osiągnięciu progu.
Ekran „Moja taca”: siatka dwunastu pozycji jedzenia, trzy pierwsze odblokowane i kolorowe, reszta wyszarzona z ceną w żetonach.
Taca. Zamknięte pozycje pokazują swoją cenę w żetonach, ale nie zdradzają, co to jest — dzięki temu odblokowanie jest małą niespodzianką.
Wydrukowany kupon rodzinny z imieniem dziecka, liczbą zebranych żetonów, nagrodą i miejscem na podpis rodzica.
Kupon. Drukujesz, dziecko trzyma go w ręce i realizuje przy wspólnym wyjściu. Po powrocie klikasz ✓ Wykorzystany — licznik startuje od zera, kolekcja na tacy zostaje.

Kupon jest opisany jako kupon rodzinny. To nie voucher restauracji, tylko domowa umowa między Tobą a dzieckiem — i tak też jest sformułowany na wydruku.

O motywowaniu jedzeniem

Nagroda spoza gry działa mocno, ale przy codziennym używaniu warto mieszać ją z innymi — wspólna gra planszowa, wyjście na plac zabaw, dodatkowa bajka — żeby jedzenie nie stało się jedynym powodem do czytania. Kolekcja na tacy jest właśnie po to: daje „McDonald's w grze" codziennie, a prawdziwe wyjście zostaje rzadkim, mocnym wydarzeniem.

Próg ustawiasz sam. Na start proponuję 30 żetonów — to mniej więcej trzy–cztery rundy, czyli nagroda w zasięgu jednego tygodnia. Później możesz podnosić.

08

Panel rodzica

Wejście: przytrzymaj ⚙️ przez sekundę na ekranie wyboru gracza albo na ekranie dziecka.

Okno z prośbą o PIN rodzica: cztery kropki i klawiatura numeryczna.
PIN rodzica. Cztery cyfry, ustawiane w panelu. Chronią panel, dodawanie i usuwanie profili. Sam wybór gracza celowo zostaje wolny — dziecko ma móc kliknąć swój awatar bez pytania.
Panel rodzica: lista dzieci, ustawienia gry dla wybranego dziecka, sekcja synchronizacji z kluczem rodziny, PIN i kopia zapasowa.
Cały panel. Od góry: lista dzieci z przyciskami edycji i usuwania, ustawienia gry wybranego dziecka, synchronizacja, PIN, kopia zapasowa.

Co warto ustawić

UstawienieCo robiSugestia
Sposób sprawdzaniaKtóre typy zadań wchodzą do rundyMieszany, a przy pracy nad płynnością — Rodzic potwierdza
Zadań w rundzieDługość jednej sesji6–10. Krótkie rundy działają najlepiej
Żetonów do kuponuPróg nagrody30 na start
Wielkość literSkala całego interfejsuDuże, jeśli dziecko siedzi dalej od ekranu
Rodzaj literWIELKIE albo małeWIELKIE na początku nauki
Dźwięk i lektorSygnały i czytanie na głosWłączone; wyłącz, jeśli dziecko reaguje na dźwięki
AnimacjePrzejścia między ekranamiWyłącz przy nadwrażliwości na ruch

Kopia zapasowa

Postęp siedzi w pamięci przeglądarki. Znika, jeśli wyczyścisz dane przeglądarki albo przesiądziesz się na inne urządzenie bez synchronizacji. 💾 Zapisz kopię pobiera plik z profilami i całym postępem — warto zrobić to raz na jakiś czas i na pewno przed każdą większą zmianą.

09

Jak czytać statystyki

Panel rodzica → 📊 Statystyki. Przełącznik u góry wybiera dziecko.

Ekran statystyk: cztery kafelki z liczbami, wykres słupkowy żetonów z czternastu dni, tabela postępu po poziomach i lista najtrudniejszych wyrazów.
Statystyki jednego dziecka. Cztery liczby na górze, aktywność z dwóch tygodni, rozbicie na poziomy i lista wyrazów sprawiających kłopot.

Na co patrzeć

  • Trafienia w 7 dni to najlepszy wskaźnik, czy poziom jest dobrany. Powyżej 90% przez kilka dni — czas przejść wyżej. Poniżej 60% — poziom jest za trudny, cofnijcie się o jeden.
  • Wykres 14 dni pokazuje regularność, nie wydajność. Równy rządek niskich słupków jest wart więcej niż jeden wysoki i cisza przez tydzień.
  • Rundy na poziomie — jeśli dziecko utknęło na jednym poziomie na kilkanaście rund przy dobrej skuteczności, prawdopodobnie po prostu nikt go nie przełączył wyżej.
  • Najtrudniejsze wyrazy to najbardziej praktyczna część całej gry. Lista mówi wprost, co poćwiczyć osobno — na kartkach, w drodze do przedszkola, przy śniadaniu. Powtarzające się wzorce (np. same wyrazy ze zbitką trz, szcz) to sygnał, nad czym pracować, a nie lista porażek.
Czego statystyki nie mówią

Nie mierzą płynności ani tego, czy dziecko czyta ze zrozumieniem — w trybie „rodzic potwierdza" liczy się to, co Ty klikniesz. Traktuj je jak notatnik, nie jak ocenę.

10

Jak prowadzić naukę

Sama gra jest tylko narzędziem. To, co decyduje o efekcie, dzieje się wokół niej.

Rytm

Lepiej krótko i codziennie niż długo i od święta. Jedna runda po 6–10 zadań to zwykle 3–5 minut — tyle wystarczy. Dwie rundy dziennie to już dużo. Jeśli dziecko chce więcej, można, ale nie namawiaj: kończenie na tym, że jest jeszcze ochota, jest lepsze niż kończenie na zmęczeniu.

Ustal stałą porę i stałe miejsce. Przewidywalność sama w sobie obniża opór przed zaczęciem.

Kiedy przejść na wyższy poziom

Kiedy dziecko przez dwie–trzy rundy z rzędu ma skuteczność powyżej 90% i czyta bez długiego namysłu. Nie czekaj na perfekcję — lekkie wyzwanie utrzymuje uwagę lepiej niż nuda.

W drugą stronę tak samo: jeśli widzisz frustrację, cofnijcie się o poziom bez komentarza. W grze wszystkie poziomy są zawsze otwarte właśnie po to.

Gorszy dzień

Zejdź na poziom niżej albo przełącz na tryb „dziecko samo" — same zadania z klikaniem, bez czytania na głos. Dziecko dalej zbiera żetony, ciąg dni się nie urywa, a napięcia nie ma. To lepsze niż odpuszczenie całej sesji.

Przy samym czytaniu

  • Daj czas. Cisza po pokazaniu wyrazu nie jest problemem — dziecko pracuje. Podpowiedź za wcześnie odbiera mu ten moment.
  • Nie poprawiaj w trakcie. Poczekaj, aż skończy wyraz, a dopiero potem ewentualnie kliknij 🔁 i puść 🔊.
  • Chwal wysiłek, nie wynik. „Fajnie to złożyłeś" działa lepiej niż „dobrze".
  • Sylaby czytamy całe. Jeśli dziecko literuje (M-A-M-A), wróćcie do poziomu 1 i do zadania „Ułóż wyraz" — ono najmocniej uczy myślenia sylabami.

Rozbudowa materiału

Kiedy dziecko przerobi wszystko, plik dane/poziomy.js otwierasz w zwykłym edytorze tekstu i dopisujesz kolejne wyrazy — instrukcja formatu jest w nagłówku pliku. W PROMPTY.md leżą gotowe polecenia, którymi wygenerujesz nowe zestawy słów, zdań i tekstów, a także ładne obrazki PNG w miejsce wbudowanych.

11

Kiedy coś nie działa

ObjawCo się dziejeCo zrobić
Postęp nie przechodzi między iPadem a komputerem Różne klucze rodziny Porównaj klucz w panelu rodzica na obu urządzeniach — musi być identyczny, znak w znak
„📱 Tylko to urządzenie" mimo wgranego api.php Serwer nie wykonuje PHP albo plik leży gdzie indziej Wejdź na adres-gry/api.php?ping=1 — powinno pokazać {"ok":true}
Brak opcji „Dodaj do ekranu początkowego" Strona bez HTTPS albo otwarta w Chrome na iOS Włącz certyfikat na hostingu i użyj Safari
Lektor 🔊 milczy na iPadzie iOS wymaga pierwszego dotknięcia ekranu, zanim pozwoli mówić Dotknij czegokolwiek i spróbuj ponownie; sprawdź przełącznik wyciszenia
Gra pokazuje starą wersję po aktualizacji Pamięć podręczna aplikacji Podnieś numer WERSJA w pliku sw.js i wgraj go ponownie
Zniknął cały postęp Wyczyszczone dane przeglądarki albo Safari usunęło dane nieużywanej strony Wczytaj kopię zapasową; na przyszłość dodaj grę do ekranu głównego i włącz synchronizację
Mikrofon nie reaguje Brak HTTPS, odmówiona zgoda albo Firefox/Edge Sprawdź kłódkę przy adresie i zgodę na mikrofon; patrz tabela w sekcji 06
12

Ściąga

Wszystko, co trzeba pamiętać na co dzień, w jednym miejscu.

Panel rodzica
Przytrzymaj ⚙️ przez sekundę
Zmiana gracza
🔄 Zmień gracza na dole ekranu dziecka
Dobrze / jeszcze raz
spacja i R na klawiaturze komputera
Odświeżenie gry
Cmd + R — po edycji pliku z wyrazami
Długość sesji
Jedna runda dziennie, 6–10 zadań, 3–5 minut
Przejście wyżej
Dwie–trzy rundy z rzędu powyżej 90% trafień
Gorszy dzień
Poziom niżej albo tryb „dziecko samo"
Próg kuponu
30 żetonów na start, potem podnoś
Kopia zapasowa
Panel rodzica → 💾 Zapisz kopię, raz na jakiś czas
Materiał do dopisania
dane/poziomy.js, format opisany w nagłówku pliku